ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆದಾರರಿಗೆ ಅಪಾರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಕ್ರಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲುಕುರಿ ಸಾಕಣೆದಾರರು ತಪ್ಪದೆ ಈ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು:

1. ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಬರುವಂತಹ ಎಲ್ಲ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಮುನ್ನವೇ ಆಯಾ ರೋಗದ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು 15 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪರಿಣಿತ ಪಶುಪಾಲಕರು ಇಲ್ಲವೇ ಪಶುವೈದ್ಯರಿಂದ ಹಾಕಿಸಬೇಕು.
2. ಕುರಿಗಳನ್ನು ರೋಗಭಾಧೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸಬೇಕು. ಯಾವಾಗಲೂ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ದಾಣಿ ಮಿಶ್ರಣ ಕೊಡುವುದನ್ನು ರೂಢಿ ಮಾಡಬೇಕು.
3. ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
4. ಕುರಿಗಳನ್ನು ಆದಷ್ಟೂ ವಾತಾವರಣದ ಏರುಪೇರುಗಳಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
5. ಕುರಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2-3 ಸಲ ಜಂತುನಾಶಕ ಔಷಧಿ ಹಾಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

1. ನೆರಡಿರೋಗ (ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್)

• ಇದು ಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲಸ್ ಆಂತ್ರಾಸಿಸ್ ಎಂಬ ರೋಗಾಣುವಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
• ರೋಗವು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ಹರಡಬಹುದು.
• ಕಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಹೀರುವ ಕೀಟಗಳಿಂದಲೂ (ಹೇನು, ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೊಣ) ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ ಈ ರೋಗ ಹರಡಬಹುದು.
• ನೀರು ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆ ಅಥವಾ ನಾಲೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಹರಡಬಹುದು.
• ಎಳೆಯ ಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಹಾಗೂ ಕಾಲು ಬಾಯಿ ಜ್ವರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ರೋಗವು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹೊಳೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದಲು ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ರೋಗವು ಹರಡುತ್ತದೆ.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಈ ರೋಗ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನಿಂದ ನೊರೆಯುಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ.
• ಜ್ವರ ಏರಿಕೆ, ಉಸಿರಾಟ ತೊಂದರೆ ಹಾಗೂ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟುವುದು, ಹಲ್ಲು ಕಡಿಯುವಿಕೆ.
• ಕಣ್ಣು ತಿರುಗುವಿಕೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಕುರಿಗಳು ಬಹಳ ನಿತ್ರಾಣಗೊಂಡು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೆ.

ನಿವಾರಣೋಪಾಯಗಳು:
ಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲಸ್ ಆಂತ್ರಾಸಿಸ್ ಜೈವಿಕ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಬೇಕು.

2. ಕರುಳು ಬೇನೆ

• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುರಿ ಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಕುರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೇವು ಅಥವಾ ಪಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಂದಾಗ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕರುಳು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ರೋಗಾಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ರೋಗದ ನಂಜನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಸಾವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ರೋಗಾಣುಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ರಕ್ತದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.

ರೋಗ ಹರಡಲು ನೆರವಾಗುವ ಅಂಶಗಳು

1. ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ಕುರಿಮರಿಗಳು.
2. ಇಬ್ಬನಿ ಅಥವಾ ಮಂಜುಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೇಯುವಿಕೆ.
3. ಆಸೆ ಬುರುಕುತನದಿಂದ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕೊಬ್ಬಿದ ಕುರಿಗಳು.
4. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜೋಳವನ್ನು ಮೇಯಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದಾಗ ಈ ರೋಗ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ
• ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಧಿಯಾಗುವಿಕೆ
• ರೋಗ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಚಿಹ್ನೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ಕುರಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ.
• ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮಂಕಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ಅರೆ ಪ್ರಜ್ಞವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ತಲೆಯನ್ನು
• ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ನಿಸ್ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಅಡಿಸಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ನಿವಾರಣೆ:

1. ಪದೇ ಪದೇ ಮೇವನ್ನು ಬದಲಿಸಬಾರದು
2. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಿಡಬಾರದು
3. ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ 3 ತಿಂಗಳ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಮರಿಗಳಿಗೆ 21 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ 2 ಬಾರಿ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕು

3. ಗಳಲೆ ರೋಗ (ಪಾಶ್ಚುರೆಲ್ಲೊಸಿಸ್)

• ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಣಿಕೆ ಜ್ವರ, ರಕ್ತ ನಂಜು ಹಾಗೂ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ರೋಗಾಣುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ವಾಸನಾಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ರೋಗ ಪ್ರಸಾರ:

1. ಕುರಿಗಳನ್ನು ಬಹಳ ದೂರದವರೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು.
2. ಮಳೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆಕೂಡಿ ಹಾಕುವುದು.
3. ಹೆಚ್ಚು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡುವುದು
4. ಕಲುಷಿತ ಮೇವು ಅಥವಾ ನೀರುಕುಡಿಸುವುದು.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಈ ರೋಗವು ರಕ್ತ ನಂಜು ಅಥವಾ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ, ಮಂಕಾಗುವಿಕೆ.
• ಉಸಿರಾಡಲು ತೊಂದರೆ, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಲೋಳೆರಸ ಸುರಿಯುವಿಕೆ
• ಕುರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಶರೀರವು ರಕ್ತ ನಂಜಿನಿAದ ಕೂಡಿದ್ದು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳ ಮಾದರಿಯ ರಕ್ತಸ್ರಾವವು ಚರ್ಮದ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ಒಳ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ರೋಗ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ:

1. ಈ ರೋಗವು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
2. ಇರುವ ಕುರಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಕುರಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.

ನಿವಾರಣಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:

• ಈ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಲ್ಫಾ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ಸ್ ಔಷಧಿಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ.
• ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಬೇಕು.
• ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಕಂಕಳು ಅಥವಾ ತೊಡೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಬೇಕು.

4. ಚಪ್ಪೆರೋಗ

• ಈ ರೋಗವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.
• ಚಪ್ಪೆರೋಗವು ಒಂದು ತೀವ್ರರೂಪದ ರೋಗ
• ರೋಗ ಪ್ರಸಾರ: ರೋಗಾಣುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ನೆಲ ಅಥವಾ ಮೇವಿನಿಂದ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಉಣ್ಣೆ ಕತ್ತರಿಸುವಾಗ ಆಗುವ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಸಹ ರೋಗಾಣುಗಳು ಶರೀರವನ್ನು ಹೊಕ್ಕು ಚಪ್ಪೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಊತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ರೋಗಪೀಡಿತ ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವರದ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕುಂಟುವಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಚಪ್ಪೆ, ಹಿಂಭಾಗ, ಭುಜ ಹಾಗೂ ಕುತ್ತಿಗೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಪ್ಪನಾದ ಊತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಈ ಊತಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಸವರಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ನಿರಾಸಕ್ತಿ, ನಿರುತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ಮೇವು ತಿನ್ನುವುದು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ನಿವಾರಣೋಪಾಯಗಳು: ಚಪ್ಪೆರೋಗದ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಮುನ್ನ ಹಾಕಿಸಬೇಕು.

5. ನೀಲಿ ನಾಲಿಗೆ ರೋಗ

• ಈ ರೋಗ ದನ, ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಈ ರೋಗ ತಗುಲಿದ ಕುರಿಗಳು ಮೇಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಂಕಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
• ಜ್ವರ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ಕಣ್ಣುರೆಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಗಂಟಲು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಊತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಬಾಯಿಯ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಒಳಪದರ ಕೆಂಪಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೊರೆಯುಕ್ತ ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಯುವಕೆ, ತುಟಿ, ವಸಡು, ಮುಖ ಹಾಗೂ ಗಡ್ಡದ ಭಾಗ ಬಾತುಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ನಾಲಗೆಯು ಕೆಲವು ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
• ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣುಗಳಾಗಿ ನಾಲಗೆ ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತದೆ.
• ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಕುರಿಯು ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗೊರಸಿನ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಗೊರಸಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕುರಿಗಳು ನಡೆಯಲಾಗದೆ, ಮೇವು ತಿನ್ನದೆ ಸುಸ್ತಾಗಿ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ.

ನಿವಾರಣೆ :

• ಕುರಿಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಅಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಚೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು.
• ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಗಂಜಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅಡಿಗೆ ಸೋಡವನ್ನು ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ಕುಡಿಸಬೇಕು.
• ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ಕುರಿದೊಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಬೇಕು.
• ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಬಾರದು.
• ಕುರಿಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನೀಲಿ ನಾಲಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕು.

6. ಕಾಲುಬಾಯಿ ಜ್ವರ

ಈ ರೋಗವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೆಲಕುಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಒಂದು ಸಾಂಕ್ರಮಿಕರೋಗ, ಗೊರಸು ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಈ ರೋಗವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಾಯಿಯ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ಲೋಳ್ಪೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬೊಕ್ಕೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
• ಒಳಗೊರಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಚ್ಚಲಿನಲ್ಲೂ ಬೊಕ್ಕೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ರೋಗ ಪ್ರಸಾರ:

• ರೋಗವು ಅತಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾದದ್ದು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಇತರೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
• ಈ ರೋಗವು ಗಾಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಹಾಗೂ ಜೊಲ್ಲು, ಮೂತ್ರ, ಮಲ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ.

7. ಕುರಿ ಸಿಡುಬು (ಕುರಿ ಮೈಲಿ, ದೇವಿ, ಅಮ್ಮ)

ಇದೊಂದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ, ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನ ಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರೋಗಕಾರಕಗಳು: ಈ ರೋಗವು ಪಾಕ್ಸ್ (Pox) ಎಂಬ ವೈರಸನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ರೋಗ ಪ್ರಸಾರ: ಈ ರೋಗದ ವೈರಸಗಳು ಗಾಳಿ, ಗೊಣ್ಣೆ, ಚರ್ಮದ ಹೊಟ್ಟು (ಬೊಬ್ಬೆ), ಜೊಲ್ಲು ಹಾಗೂ ರೊಗಗ್ರಸ್ತ ಕುರಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ಹರಡುತ್ತವೆ.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವರ, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಸೋರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಜೊಲ್ಲು ಸೋರುವಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಅನಂತರ ಬಾಲದ ಬುಡ, ಕಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತ, ಕೆಚ್ಚಲು, ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬೊಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ಈ ಬೊಕ್ಕೆಗಳು ಅನಂತರ ಇತರೆ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಹುಣ್ಣಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ಕುರಿಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ಉಲ್ಬಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಮಂದೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50 ಕುರಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ.
• ಗಬ್ಬದ ಕುರಿಗಳು ಕಂದು ಹಾಕಬಹುದು.

ನಿವಾರಣೆ :

ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಕುರಿ ಸಿಡುಬು ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕು.

ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಗೂ ಜಂತುನಾಶಕ ಔಷಧೋಪಚಾರದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ

ಕ್ರ.ಸಂ.	ರೋಗ	ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವ ವಯಸ್ಸು	ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವ ಸಮಯ
1.	ಕರುಳು ಬೇನೆ	4 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಜನೆವರಿ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ
2.	ಕಾಲು ಬಾಯಿ ರೋಗ (ಖುರಖತ್)	4-6 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ & ಅಗಷ್ಟ್-ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ
3.	ಚಪ್ಪೆ ಬೇನೆ	4-6 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾರ್ಚ್ – ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ
4.	ಗಂಟಲು ಬೇನೆ	4-6 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಏಪ್ರಿಲ್ – ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ
5.	ನರಡಿ ರೋಗ	6 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಏಪ್ರಿಲ್ – ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (ರೋಗ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ)
6.	ಪಿ.ಪಿ.ಆರ್	4 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಜೂನ್ – ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ
7.	ನೀಲಿ ನಾಲಿಗೆ ರೋಗ	4-6 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಗಷ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ
8.	ಸಿಡುಬು ರೋಗ	4 ತಿಂಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ